UI/UX Tasarım
Erişilebilir Web Tasarımı: WCAG Temelleri
Neden önemli?
- Kullanıcıların önemli bir kısmının kalıcı veya geçici bir engeli vardır; yaşlanan nüfusla bu oran artar
- Erişilebilirlik iyileştirmeleri herkes için kullanılabilirliği artırır (güneş altında okunabilirlik, tek elle kullanım)
- Arama motorları da anlamlı yapı ve alternatif metinlerden faydalanır
- Birçok ülkede ve kamu hizmetlerinde yasal gereklilik haline gelmektedir; Avrupa Erişilebilirlik Yasası da belirli dijital ürün ve hizmetler için 2025'ten itibaren yükümlülükler getirmiştir
WCAG'ın dört ilkesi
- Algılanabilir: Bilgi farklı duyularla algılanabilmeli
- İşletilebilir: Arayüz farklı yöntemlerle kullanılabilmeli
- Anlaşılabilir: İçerik ve işleyiş anlaşılır olmalı
- Sağlam: Farklı tarayıcı ve yardımcı teknolojilerle uyumlu olmalı
Uyumluluk A, AA ve AAA seviyelerinde tanımlanır; çoğu kurum için hedef WCAG 2.1 veya 2.2 AA seviyesidir.
Pratik kontrol listesi
- Kontrast: Normal metin için en az 4.5:1, büyük metin için 3:1 kontrast oranı
- Alternatif metin: Anlam taşıyan görsellerde açıklayıcı alt metni; dekoratif görsellerde boş alt
- Klavye erişimi: Tüm işlemler fare olmadan, Tab tuşuyla yapılabilmeli; odak göstergesi görünür olmalı
- Anlamlı başlık yapısı: H1, H2, H3 sırası mantıklı olmalı
- Formlar: Her alanın görünür bir etiketi olmalı, hatalar metinle ve alanın yanında açıklanmalı
- Bağlantı metinleri: “Buraya tıklayın” yerine hedefi anlatan metin
- Sadece renge dayanmama: Hata durumu yalnızca kırmızı renkle değil, ikon ve metinle de belirtilmeli
- Video ve ses: Altyazı ve gerektiğinde metin dökümü
- Yakınlaştırma: Sayfa %200 büyütüldüğünde içerik bozulmamalı
- Dil bildirimi: Sayfa dilinin HTML'de belirtilmesi
Test yöntemleri
Otomatik araçlar (Lighthouse, axe) sorunların bir kısmını yakalar; ancak klavyeyle gezinme ve ekran okuyucuyla (NVDA, VoiceOver) manuel test mutlaka yapılmalıdır.
Sonuç
Erişilebilirlik, tasarımın başından itibaren düşünüldüğünde ek maliyet değil, kalite göstergesidir. UI/UX tasarım hizmetimizi inceleyebilir veya ücretsiz keşif görüşmesi talep edebilirsiniz.