Sunucu kurulumu ve DevOps

Hangi sorunu çözüyoruz?

Sunucu bir kez kurulmuş, sonra kimse dokunmamış. İşletim sistemi güncellenmemiş, yedeklerin çalışıp çalışmadığını bilen yok, root şifresi birkaç kişide.

Bir gün disk doluyor veya SSL sertifikasının süresi bitiyor ve site kapanıyor. Ya da daha kötüsü: sunucu ele geçiriliyor ve son çalışan yedeğin ne zaman alındığı bilinmiyor.

Kesinti ve veri kaybı riski, sunucu kurulumu bir defalık iş olarak görüldüğünde ortaya çıkar. Biz kurulumu; güvenlik, yedekleme, izleme ve dokümantasyonla birlikte bir sistem olarak teslim ederiz.

Ne yapıyoruz?

Kurulum ve ortam seçimi

Ubuntu, Debian, RHEL ailesi ve Windows Server kurulumu. Bulut (AWS, Azure, Google Cloud, Hetzner), Türkiye'deki veri merkezleri veya kendi sunucunuz arasında seçimi; maliyet, KVKK gereksinimi ve ekibinizin yönetim kapasitesine göre birlikte yaparız.

Güvenlik sıkılaştırma (hardening)

Parola yerine anahtar ile SSH, yönetici girişinin kısıtlanması, güvenlik duvarı kuralları, kullanılmayan servislerin kapatılması, otomatik güvenlik güncellemeleri ve kaba kuvvet girişimlerine karşı koruma. Uygulanan her adım kontrol listesi olarak teslim edilir.

Web, e-posta ve DNS

Nginx veya Apache yapılandırması, otomatik yenilenen SSL/TLS sertifikaları, güvenlik başlıkları, e-posta sunucusu ve e-postalarınızın spam'e düşmemesi için SPF, DKIM ve DMARC kayıtları.

Docker, Kubernetes ve CI/CD

Uygulamanın konteynerlerde çalışması, her kod değişikliğinde otomatik test ve tek tıkla, geri alınabilir yayın. Kubernetes'i yalnızca ölçek gerçekten gerektirdiğinde öneririz; çoğu iş için Docker Compose yeterli ve daha kolay yönetilir.

Yedekleme ve felaket kurtarma

Şifreli, farklı lokasyonda tutulan, sürümlü yedekler. Yedekten geri dönüş belirli aralıklarla test ortamında denenir ve sonucu raporlanır; denenmemiş yedek, yedek sayılmaz.

İzleme ve uyarı

İşlemci, bellek, disk, erişilebilirlik, sertifika süresi ve uygulama hata oranı izlenir. Eşik aşıldığında e-posta, SMS veya mesajlaşma uygulaması üzerinden uyarı gelir.

Sunucu taşıma (migrasyon)

Eski sunucudan yeniye, paylaşımlı hostingden bulut sunucuya veya yurt dışından Türkiye'ye taşıma. Kesintiyi en aza indiren bir geçiş planı ve her ihtimale karşı geri dönüş planı hazırlanır.

Performans optimizasyonu

Yavaş sorguların bulunması, önbellek katmanı, sıkıştırma, statik dosyaların doğru sunulması ve sunucu kaynaklarının iş yüküne göre ayarlanması.

Bulut mu, yerli veri merkezi mi, kendi sunucunuz mu?

Tek doğru cevap yoktur; çoğu zaman karma bir yapı en mantıklısıdır. Örneğin kişisel veriyi yurt içindeki sunucuda tutup statik içeriği global bir içerik dağıtım ağı (CDN) üzerinden sunmak mümkündür.

Sunucu kurulumlarında en sık gördüğümüz hatalar

• Yedeklerin aynı sunucuda tutulması: Disk arızası veya fidye yazılımı, yedekle birlikte asıl veriyi de götürür.
• Tek kişinin bildiği kurulum: Sunucuyu kuran kişi ayrıldığında kimse neyin nerede olduğunu bilmez; belge yoktur.
• İnternete açık yönetim arayüzleri: Veritabanı yönetim paneli, kontrol paneli veya uzak masaüstü herkese açık bırakılır.
• Ortak kullanılan yönetici hesabı: Kimin hangi değişikliği yaptığı izlenemez, ayrılan çalışanın erişimi kapatılamaz.
• Güncelleme korkusu: Bir şey bozulur korkusuyla yıllarca güncellenmeyen sistemler, bilinen açıklarla çalışır. Test ortamı ve geri alma planı bu korkuyu ortadan kaldırır.

Paketler

Sunucu kiralama bedeli (bulut veya veri merkezi faturası) paket fiyatına dahil değildir ve doğrudan sağlayıcıya, sizin adınıza açılan hesap üzerinden ödenir. Böylece altyapı her zaman sizin hesabınızda kalır.

Kurulum sonrası teslim edilen dokümanlar

• Sunucu envanteri ve ağ şeması.
• Uygulanan sıkılaştırma adımlarının kontrol listesi.
• Yedekleme politikası ve adım adım geri dönüş (restore) prosedürü.
• Erişim bilgileri listesi; şifreler güvenli bir kanal üzerinden ayrıca teslim edilir.
• İzleme panelleri ve uyarı alıcıları listesi.
• Acil durum ve felaket kurtarma planı.
• Yayın (deploy) ve geri alma talimatı.

Taşıma nasıl yapılır?

1. Envanter: Mevcut sunucudaki uygulamalar, veritabanları, zamanlanmış görevler, e-posta hesapları ve DNS kayıtları çıkarılır.
2. Hazırlık: Yeni sunucu kurulur, sıkılaştırılır ve uygulama orada çalışır hâle getirilir.
3. Prova: Verinin bir kopyası yeni sunucuya taşınır, uygulama test adresinden denenir.
4. Geçiş: DNS kayıtlarının süresi önceden kısaltılır, son veri senkronizasyonu düşük trafik saatinde yapılır ve trafik yeni sunucuya yönlendirilir.
5. Gözlem ve kapanış: Eski sunucu bir süre kapatılmadan bekletilir; sorun yoksa güvenli biçimde kapatılır.

Yayından sonraki ilk haftalar

Yeni bir sunucu, gerçek trafikle karşılaşana kadar tam olarak tanınmaz. Bu yüzden kurulumdan sonraki ilk haftalarda sistemi yakından izler, ayarları gerçek kullanıma göre düzeltiriz.

• Uyarı eşikleri gereksiz alarm üretmeyecek, gerçek sorunu da kaçırmayacak şekilde ayarlanır.
• İlk otomatik yedeklerden biri test ortamına geri yüklenerek doğrulanır.
• Yavaş sorgular ve yoğun saatlerdeki kaynak kullanımı incelenir; gerekiyorsa sunucu boyutu büyütülür veya küçültülür.
• Erişim kayıtları gözden geçirilir; beklenmeyen giriş denemeleri için kurallar sıkılaştırılır.
• Ekibinizle kısa bir devir toplantısı yapılır; dokümanlar üzerinden yedekten geri dönüş ve yayın adımları birlikte denenir.

KVKK ve verinin Türkiye'de tutulması

Kişisel veri işleyen sistemlerde verinin nerede tutulduğu, yurt dışı aktarım kurallarını doğrudan etkiler. Türkiye'deki veri merkezlerinde kurulum seçeneği sunar, hangi verinin hangi lokasyonda tutulduğunu envanterde belgeleriz.

Yedeklerin de aynı kurala tabi olduğunu unutmamak gerekir; yedek lokasyonunu ana sunucuyla birlikte planlarız.

Komple çözümün parçası

Geliştirdiğimiz web yazılımlarının ve IoT platformlarının sunucularını da aynı standartla kurarız. Kurulum sonrasında sistem sızma testinden geçirilir; düzenli işletme için bakım ve teknik destek paketleri devreye girer.

[Yayınlanabilir bir altyapı veya taşıma vaka çalışması hazır olduğunda buraya bağlantı ekleyin.]

Fiyatı etkileyen faktörler

• Sunucu sayısı, işletim sistemi ve barındırılacak uygulama türleri.
• Taşıma gerekip gerekmediği; taşınacak veri hacmi ve e-posta hesabı sayısı.
• Yedekleme sıklığı, saklama süresi ve yedek lokasyonu.
• Yüksek erişilebilirlik (birden fazla sunucu, yük dengeleme) ihtiyacı.
• Yönetilen hizmette istenen müdahale süresi: mesai içi veya 7/24.

Sık sorulan sorular